Δρακοντίδες 2011

η βροχή και η εκστρατεία παρατήρησής τους από την Ελλάδα …

Ο Δρακοντίδης ! The Draconid !

Posted by gmaravel στο 12 Δεκεμβρίου 2013

Μια εικόνα που πρέπει να βάλουμε για λόγους αρχείου. Ο μοναδικός Δρακοντίδης που καταγράφτηκε (από τον Βασίλη Μεταλλινό), και φαίνεται σαν ένας αμυδρός διάττοντας δεξιά από το λαμπρό άστρο στη μέση.

An image that we had to upload for reference reasons. The only Draconid recorded (by Vasilis Metallinos), which is obsvious as a faint meteor on the right of the bright star in the middle.

Drakontidis2011-Metallinos

Posted in Διάφορα | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »

Φωτογραφίες

Posted by gmaravel στο 26 Φεβρουαρίου 2013

Καθώς ο καιρός χειροτέρευε έπρεπε να εγκαταλείψουμε τον αρχικό σχεδιασμό που αφορούσε την χρήση των ορειβατικών καταφυγίων της Ταύρης (Χανιά), του Λιμνάκαρου (Λασίθι), και του αστεροσκοπείου του Σκίνακα (Ρέθυμνο). Προς αναζήτηση νέων τοποθεσιών.

Καθώς ο καιρός χειροτέρευε έπρεπε να εγκαταλείψουμε τον αρχικό σχεδιασμό που αφορούσε την χρήση των ορειβατικών καταφυγίων της Ταύρης (Χανιά), του Λιμνάκαρου (Λασίθι), και του αστεροσκοπείου του Σκίνακα (Ρέθυμνο). Προς αναζήτηση νέων τοποθεσιών.
(φωτό Βασίλης Μεταλλινός)

Το πρώτο άνοιγμα στον Ουρανό, ο Τόλης κοιτάζει προς τα εκεί, ενώ ο James παλεύει με τον εξοπλισμό του.(φωτό Βασίλης Μεταλλινός)

Το πρώτο άνοιγμα στον Ουρανό, ο Τόλης κοιτάζει προς τα εκεί, ενώ ο James παλεύει με τον εξοπλισμό του.
(φωτό Βασίλης Μεταλλινός)

Διοργανωτές και Συμμετέχοντες

Διοργανωτές και συμμετέχοντες (την επόμενη μέρα).
Από μπροστά προς τα πίσω: Γρηγόρης Μαραβέλιας, Δημήτρης Καπετανάκης, Τάσος Μαργώνης (αριστερά), Βαγγέλης Τσάμης, Κυριακή Τηγάνη, Απόστολος Χρήστου, Βασίλης Μεταλλινός, Μάνος Καρδάσης (δεξιά).
(φωτό Δημήτρης Καπετανάκης)

Η τελευταία φωτογραφία δεν συμπεριλαμβάνει όλους όσους βοήθησαν με διάφορους τρόπου (παροχή υλικού, οδήγηση, συμμετοχή στην προετοιμασία ή στην παρατήρηση, κα). Τους ευχαριστούμε όλους για μια ακόμη φορά!

Posted in Διάφορα | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »

Άρθρο Καθημερινής

Posted by gmaravel στο 26 Φεβρουαρίου 2013

Λίγες μόλις μέρες πριν την κρίσιμη μέρα, η Καθημερινή δημοσίευσε ένα άρθροpdf) στο οποίο παρουσίαζε την βροχή των Δρακοντιδών και έκανε και αναφορά την καμπάνια παρατήρησής τους από την Ελλάδα.

Κορυφώνεται το Σάββατο η «βροχή» των Δρακοντιδών

Το βράδυ του Σαββάτου 8 Οκτωβρίου κορυφώνεται στην Ελλάδα η «βροχή» των Δρακοντιδών.

Μια ακόμη «βροχή» από πεφταστέρια, που μάλιστα αναμένεται θεαματική, θα σημειωθεί στους ουρανούς της Ελλάδας και του υπολοίπου βορείου ημισφαιρίου στις αρχές Οκτωβρίου.

Πρόκειται για τις Δρακοντίδες ή Ιακωβινίδες, που αναμένεται να αποκορυφωθούν το βράδυ της 8ης Οκτωβρίου. Οι αστρονόμοι προβλέπουν για φέτος σημαντική έξαρση δραστηριότητας, ορατή και από την χώρα μας, η οποία μάλιστα θεωρείται ότι έχει προνομιακή διεθνώς γεωγραφική θέση για την παρατήρηση του φαινομένου.

Οι προβλέψεις των αστρονόμων δείχνουν ότι η έξαρση αυτή θα φτάσει στο ανώτατο σημείο της σε δύο ξεχωριστά «μέγιστα»: κατά τις 8 μ.μ. ώρα Ελλάδος με ένταση 60-100 διαττόντων την ώρα και, λίγο αργότερα, στις 11μμ ώρα Ελλάδας, οπότε αναμένονται από 500 μέχρι 800 (ακόμα και 1.000) διάττοντες ανά ώρα, στο βαθμό που οι κατά τόπους καιρικές συνθήκες επιτρέπουν την παρατήρηση. Κάθε «μέγιστο» θα διαρκέσει περίπου μία ώρα και η έξαρση αναμένεται να έχει λήξει το αργότερο έως την 1 π.μ. το πρωί της Κυριακής.

Το σημείο προέλευσης των συγκεκριμένων διαττόντων φαίνεται να είναι η κεφαλή του αστερισμού του Δράκοντα, από όπου έχουν πάρει και το όνομά τους. Αντίθετα με άλλες βροχές διαττόντων, οι Δρακοντίδες είναι πιο πιθανό να γίνουν ορατές νωρίς το βράδυ και όχι τα χαράματα. Τα συγκεκριμένα πεφταστέρια είναι γνωστά από το παρελθόν ότι κινούνται με πολύ αργή ταχύτητα (μόλις 18 χλμ/ώρα, δηλαδή το ένα τρίτο περίπου της ταχύτητας των Περσειδών), ενώ είναι πιθανό να είναι αχνά, λόγω και του παρεμβαλλομένου σεληνόφωτος που θα είναι αυξημένο.

Συνήθως η συγκεκριμένη ετήσια «βροχή» στέλνει στην κατεύθυνση της Γης από λιγοστά έως καθόλου πεφταστέρια, αλλά μερικές φορές «ξυπνάει ο Δράκοντας» και μπορεί να υπάρξουν εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες, διάττοντες μέσα σε μια και μόνο ώρα. Αυτό συνέβη το 1933 και το 1946, όταν υπήρξαν έως 10.000 διάττοντες την ώρα, ενώ εκατοντάδες ανά ώρα υπήρξαν κατά τα έτη 1952, 1985 και 1998. Οι Δρακοντίδες δημιουργούνται, όταν η τροχιά της Γης συναντιέται με την ουρά πυκνής σκόνης και σωματιδίων που αφήνει πίσω του ο μητρικός κομήτης 21/Ρ Τζιακομπίνι-Ζίνερ.

Ο συγκεκριμένος κομήτης «21P/Giacobini-Zinner» ανακαλύφθηκε το 1900 και ανήκει στην οικογένεια των κομητών του Δία, γι’ αυτό το λόγο επισκέπτεται τη «γειτονιά» μας κάθε 6,6 χρόνια περίπου. Φέτος, σύμφωνα με αρκετές προβλέψεις, αναμένεται σημαντική δραστηριότητα, ενδεχομένως πιο πλούσια και από τη «βροχή» των Λεοντιδών.

Λόγω της σπανιότητας του γεγονότος και της επιστημονικής σημασίας του, σχεδιάζεται η ανάπτυξη σταθμών παρατήρησης σε διάφορα σημεία της νήσου Κρήτης για την καταγραφή του φαινομένου, το Σάββατο 8 Οκτωβρίου, παράλληλα με την διεξαγωγή του 7ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ερασιτεχνικής Αστρονομίας που θα λάβει χώρα στα Χανιά. Η μελέτη αναμένεται να βελτιώσει τις αστρονομικές γνώσεις για την εξέλιξη του κομήτη και το υλικό του. Η ελληνική εκστρατεία παρατήρησης έχει προετοιμασθεί από τους Απόστολο Χρήστου (Αστεροσκοπείο Armagh στη Βρετανία), Βαγγέλη Τσάμη (Αστρονομική Ένωση Σπάρτης και Διεθνής Οργανισμός Μετεώρων) και Γρηγόρη Μαραβέλια (Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας και Πανεπιστήμιο Κρήτης). Έχει επιλεγεί η Κρήτη, ώστε να στηθούν τουλάχιστον δύο σταθμοί με κάμερες για την καταγραφή των διαττόντων. Στόχος είναι να συγκεντρωθούν όσο το δυνατόν περισσότερα δεδομένα για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την βροχή διαττόντων και τον ίδιο τον κομήτη.

Σύμφωνα με τον αστρονόμο Α.Χρήστου, κάθε χρόνο 20-40 χιλιάδες τόνοι υλικού εξωγήινης προέλευσης εισέρχονται στη γήινη ατμόσφαιρα. Αυτά τα μετεωροειδή εισέρχονται στην ατμόσφαιρα με ταχύτητες από 11 χλμ. έως 72 χλμ. το δευτερόλεπτο, πυρακτώνονται λόγω τριβής και εξαερώνονται συνήθως σε ύψος 80 -120 χλμ. πάνω από την επιφάνεια του πλανήτη μας. Κατά την εξαέρωσή τους αναπτύσσονται θερμοκρασίες χιλιάδων βαθμών, προκαλώντας φθορισμό κατά μήκος της τροχιάς τους και παράγοντας έτσι το φαινόμενο των διαττόντων αστέρων. Το ίχνος της φωταύγειας ενός μεμονωμένου μετεώρου (διάττοντα ή πεφταστεριού) μπορεί να ποικίλει από λιγότερο του ενός δευτερολέπτου έως αρκετά λεπτά σε πιο σπάνιες περιπτώσεις.

Τα μετεωροειδή, η πηγή των διαττόντων, προέρχονται είτε από κομήτες κυρίως, είτε από αστεροειδείς. Οι «βροχές» διαττόντων είναι μακρόστενά ρεύματα ύλης που απελευθερώνονται συνήθως από τον πυρήνα ενός κομήτη, καθώς πλησιάζει τον Ήλιο. Τα ρεύματα αυτά κατά περιοδικά χρονικά διαστήματα συναντώνται με την τροχιά της Γης.

http://www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Posted in Διάφορα | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »

Ανανέωση!

Posted by gmaravel στο 26 Φεβρουαρίου 2013

Μετά από αρκετό καιρό σκεφτήκαμε ότι θα ‘ταν χρήσιμο να συμπεριλάβουμε μερικές ακόμα πληροφορίες σχετικά με την εκστρατεία όπως και φωτογραφίες.

Posted in Διάφορα | Leave a Comment »

Ατυχία…

Posted by gmaravel στο 9 Οκτωβρίου 2011

Παρόλες τις προετοιμασίες και την ελπιδοφόρα συμπεριφορά μέχρι το τέλος, σταθήκαμε δυστυχώς άτυχοι σε σχέση με τον καιρό, καθώς η μοναδική κίνηση που μας είχε απομείνει ήταν να κινηθούμε στο βόρειο άξονα της Κρήτης και να στήσουμε ανατολικά και δυτικά του Ηρακλείου. Έτσι ελπίζαμε ότι οι ορεινοί όγκοι, νότια του Ηρακλείου, θα βοηθούσαν στο να συγκρατήσουν ίσως τον καιρό από τα νότια αλλά δεν κατέστη δυνατό. Παρόλο λοιπόν που βρεθήκαμε στα επιλεγμένα σημεία, δεν άνοιξε καθόλου ο καιρός, μάλιστα επέμεινε και με περισσότερη βροχή, οπότε δεν μπορέσαμε ούτε να αναπτύξουμε τα συστήματα. Ας ελπίσουμε ότι θα είμαστε τυχεροί κάποια άλλη στιγμή.

Ευχαριστούμε όσους βοήθησαν στην προσπάθεια.

Posted in Διάφορα | Leave a Comment »

Σημειώσεις από το IMC …

Posted by gmaravel στο 6 Οκτωβρίου 2011

Στο International Meteor Conference 2011 που πραγματοποιήθηκε στο Sibiu της Ρουμανίας, υπήρξαν αρκετές αναφορές για τους Δρακοντίδες. Οι σημαντικότερες προέρχονται από δύο ομιλητές τους Jérémie Vaubaillon («The 2011 Draconids meteor shower«) και του David Asher («Draconid meteor storms«). Συνοψίζουμε μερικά (και όχι όλα…) από τα πιο σημαντικά σημεία.

Ο David ανέφερε δύο λόγους για του οποίους είναι αρκετά γνωστοί οι Δρακοντίδες:

  1. έχουν δώσει την 2η και 3η μεγαλύτερη δραστηριότητα του 20ου αιώνα (της τάξης των ~10000 διαττόντων/ώρα)
  2. αποτελούν την πρώτη βροχή διαττόντων για την οποία υπήρξε πετυχημένη πρόβλεψη το 1998

Από τότε οι προβλέψεις βελτιώνονται συνεχώς καθώς τα μοντέλα αξιοποιούν όλο και περισσότερα δεδομένα. Σημαντική τέτοια πηγή αποτελεί το πρώτο μέγιστο (~20:00 τοπική ώρα Ελλάδας) που προέρχεται από τροχιές του κομήτη κατά τα έτη 1873-1894, από περίοδο δηλαδή πριν την ανακάλυψή του για την οποία δεν γνωρίζουμε πολλά. Λόγω του ότι ο κομήτης ανήκει στην οικογένεια των κομητών του Δία σημαίνει ότι επηρεάζεται έντονα από αυτόν, γεγονός που επιφέρει σημαντική αλλαγή της τροχιάς του κομήτη στο πέρασμα του χρόνου. Για αυτό και ο Jérémie τόνισε ότι είναι εξαιρετικά χρήσιμο να καταγραφούν διάττοντες  από το πρώτο μέγιστο. Αυτό δεν περιορίζει όμως την σημασία του δεύτερου μεγίστου (~23:00 τοπική ώρα Ελλάδας). Η παρουσία ύλης από την τροχιά του 1900 είναι σημαντική καθώς είναι η πρώτη φορά που τη συναντάμε μετά τα εντυπωσιακά περάσματα του 1933 και 1946 που έδωσαν καταιγίδες της τάξης των 10 000 διαττόντων την ώρα. Ο χρόνος που έχει μεσολαβήσει θα έχει «ανοίξει» αρκετά τα σωματίδια με αποτέλεσμα να απλωθούν τόσο που να μην δώσουν τέτοια εντυπωσιακά νούμερα. Ωστόσο η δραστηριότητα τους και η πυκνότητά τους θα βοηθήσουν στο να προσδιοριστούν με μεγαλύτερη ακρίβεια ποιες ήταν πραγματικά οι τιμές της δραστηριότητας το 1933 και 1946.
Για αυτό το σκοπό άλλωστε έχει στηθεί και η πρώτη, αποκλειστικά ευρωπαϊκή (προηγούμενες έχουν γίνει από την NASA), αεροπορική αποστολή με δύο αεροπλάνα (γαλλικό SAFIRE και γερμανικό FALCON) τα οποία πετώντας παράλληλα πάνω από την Σκανδιναβία, θα είναι εγγυημένα πάνω από τα σύννεφα και στην καλύτερη δυνατή θέση σε σχέση με το ακτινοβόλο σημείο. Η καταγραφή θα περιλαμβάνει διάφορα όραγανα:

  • κάμερα ευρέους πεδίου = καταγραφή αριθμού διαττόντων, δηλαδή δραστηριότητας
  • κάμερα μεσαίου πεδίου = καταγραφή διαττόντων για εύρεση τροχιών
  • πολύ ευαίσθητη κάμερα (intensified) = καταγραφή του δείκτη πληθυσμού
  • κάμερα κοντινού υπερύθρου = μελέτη σχετικά με την ατμόσφαιρα
  • φασματογράφος  = μελέτη χημικής σύστασης

Μερικά σημαντικά ερωτήματα που καλείται να απαντήσει η όλη εκστρατεία συγκεντρώνονται από το Jérémie στην επόμενη λίστα:

  • Ποιο ήταν το πραγματικό επίπεδο δραστηριότητας του 1933 και 1946; Μπορούμε να εμπιστευτούμε παλιές αναφορές;
  • Πως απλώνει η σκόνη μέσα στο ηλιακό σύστημα;
  • Τι έχει συμβεί στον κομήτη 21Ρ πριν το 1900;
  • Ποσοτικοποίηση του αριθμού των μεγάλων κόκκων

Θα πρέπει να τονιστεί ότι και οι δύο ανέφεραν, αρκετά έντονα, ότι ΟΛΟΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟΙ για την καταγραφή του γεγονότος!

Και πράγματι … ακολουθείται η έκκληση αυτή καθώς υπάρχουν αρκετές οργανωμένες παρατηρήσεις, όπως μέλη του IMCCE στην Ρόδο, πολυσταθμικές παρατηρήσεις από Ισπανία, Γαλλία, Γερμανία και αλλού, πείραμα με καταγραφή βίντεο από αερόστατο (Ισπανία), ράδιο παρατηρήσεις, Ιαπωνική συμμετοχή από παρατηρητήριο στο Ουζμπεκιστάν και πλήθος άλλων.

Posted in Διάφορα | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »

Συνάντηση στα Χανιά – 7οΠΣΕΑ

Posted by gmaravel στο 2 Οκτωβρίου 2011

Λιγότερες από 6 μέρες έχουν μείνει μέχρι τους φετινούς Δρακοντίδες και οι προετοιμασίες κορυφώνονται!

Για τον καλύτερο συντονισμό μας θα πραγματοποιηθεί μια συνάντηση κατά την πρώτη μέρα του 7ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ερασιτεχνικής Αστρονομίας στα Χανιά. Θα έχει την μορφή ενός εργαστηρίου αλλά με πιο χαλαρή διάθεση για να συζητηθούν όλα τα σχετικά με την παρατήρηση:
> αναφορά στην βροχή των Δρακοντιδών
> παρουσίαση τεχνικής καταγραφής με βίντεο και DSLR κάμερες και χρήσης του προγράμματος UFOCapture
> παρουσίαση μεθόδου οπτικής καταγραφής
> ελεύθερη συζήτηση, συντονισμός δραστηριοτήτων

ΤΟΠΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ: αίθουσα Κ.Α.Μ.
ΧΡΟΝΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ: 17:15-18:15 *

* αν απαιτηθεί παραπάνω χρόνος τότε θα υπάρξει επί τόπου συννενόηση για περαιτέρω συνάντηση – αυτό ισχύει και για οποιαδήποτε πρακτική εξάσκηση μπορεί να χρειαστεί (οπτική παρατήρηση ή/και ρυθμίσεις βίντεο).

Ο τελικός συντονισμός και η οριστική απόφαση των τοποθεσιών (οροπέδιο Ταύρης, αστεροσκοπείο Σκίνακα, οροπέδιο Λασιθίου) σχετικά με την βίντεο καταγραφή θα πραγματοποιηθεί από τον Απόστολο Χρήστου το πρωί του Σαββάτου, ενώ η οπτική καταγραφή θα πραγματοποιηθεί στον τόπο που έχει προκαθοριστεί ήδη από τους διοργανωτές για τους συνέδρους (ή τον τόπο επιλογής του κάθε παρατηρητή ανεξάρτητα).

Posted in Συναντήσεις | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »

Ρυθμίσεις UFO Capture

Posted by gmaravel στο 2 Οκτωβρίου 2011

Χρήσιμες εικόνες για την ρύθμιση του UFO Capture από τον Α. Χρήστου.
Για όποιον ενδιαφέρεται να δοκιμάσεις το UFO Capture μπορεί να κατεβάσει την τελευταία έκδοση v2.22, παρέχεται με πλήρεις δυνατότητες για δοκιμαστική λειτουργία 30 ημερών (υπεραρκετές για του Δρακοντίδες πάντως!)
Τι εικόνες μπορείτε να τις πάρετε και στα Χρήσιμα «Ρυθμίσεις UFO Capture» (.doc αρχείο).

Posted in Διάφορα | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »

Νέο κείμενο: οδηγός οπτικής παρατήρησης

Posted by gmaravel στο 28 Σεπτεμβρίου 2011

Ένα ακόμη κείμενο (pdf) σχετικά με τις τεχνικές παρατήρησεις. Πρόκειται για τον οδηγό οπτικής παρατήρησης από τον Γ. Μαραβέλια. Οι οπτικές παρατηρήσεις αποτελούν την πιο εύκολη μέθοδο παρατήρησης και λειτουργούν συμπληρωματικά με τις άλλες.

Το κείμενο μπορείτε να το βρείτε στα Χρήσιμα Γ. Μαραβέλιας – Οπτική μέθοδος παρατήρησης.

Posted in Κείμενα | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »

Συμμετοχή της SPOSH !

Posted by gmaravel στο 27 Σεπτεμβρίου 2011

Η εκστρατεία μας ενισχύεται σημαντικά με την συμβολή μιας κάμερας SPOSH ! (δείτε σχετικά: DLR & TU Berlin)
Κατά την διάρκεια του International Meteor Conference 2011 στο Sibiu της Ρουμανίας οριστικοποιήθηκε η συμμετοχή του Τάσου Μαργώνη, από το Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Βερολίνου (TU Berlin) και το Γερμανικό Διαστημικό Κέντρο (DLR)

Η κάμερα αυτή είναι γνωστή από προηγούμενες παρατηρήσεις Περσειδών στον Πάρνωνα και στο Μαίναλο.

Posted in Διάφορα | Με ετικέτα: | Leave a Comment »